در بسیاری از کلان شهرهای دنیا، راه رفتن روی پله های برقی به یک عادت و گاهی یک فرهنگ تبدیل شده است؛ منظره ای که در آن افراد در سمت چپ می ایستند تا راه را برای کسانی که عجله دارند باز بگذارند.
اما تحقیقات نوین مهندسی و آمارهای ایمنی نشان می دهند که این رفتار نه تنها باعث صرفه جویی در زمان نمی شود، بلکه ریشه بسیاری از خرابی های فنی و حوادث ناگوار است.
پرسش چرا نباید روی پله برقی راه رفت، پاسخی فراتر از یک توصیه ایمنی ساده دارد و به مباحث پیچیده توزیع بار، استهلاک قطعات و روان شناسی ترافیک انسانی بازمی گردد.
درک این موضوع که پله برقی یک «پله» ثابت نیست، بلکه یک «ماشین متحرک» با ظرفیت مشخص است، اولین قدم برای تغییر این عادت پرخطر است.
در این مقاله بررسی خواهیم کرد که چرا ایستادن در دو طرف پله برقی، برخلاف باور عموم، هم به نفع سلامت دستگاه است و هم سرعت جابه جایی جمعیت را افزایش می دهد.
دریافت خدمات: خرید انواع پله برقی
آیا می توان روی پله برقی راه رفت؟
از دیدگاه طراحی اولیه، پله های برقی برای انتقال غیرفعال مسافران ساخته شده اند؛ به این معنا که کاربر باید روی یک پله بایستد و اجازه دهد نیروی مکانیکی او را جابه جا کند.
اگرچه از نظر فیزیکی امکان راه رفتن روی این پله ها وجود دارد، اما ساختار پله برقی با پله های سنگی یا بتنی ساختمان ها تفاوت های بنیادی دارد.
ارتفاع هر پله در سیستم های برقی معمولاً بلندتر از پله های معمولی است که این موضوع باعث می شود گام برداشتن روی آن ها فشار نامتوازنی به مفاصل زانو و کمر وارد کند.
علاوه بر این، راه رفتن روی سطحی که خود در حال حرکت است، تعادل دینامیکی بدن را مختل کرده و ریسک سقوط را افزایش می دهد. در بسیاری از کشورها مانند ژاپن یا انگلستان، کمپین های بزرگی برای منع راه رفتن روی پله برقی راه اندازی شده است.
دلیل اصلی این است که وقتی مسافران در یک سمت راه می روند، ظرفیت جابه جایی دستگاه به شدت کاهش می یابد. مطالعات نشان داده است که اگر افراد در هر دو سمت پله برقی بایستند، دستگاه می تواند تا ۳۰ درصد جمعیت بیشتری را در واحد زمان جابه جا کند.
بنابراین، در پاسخ به این سوال که آیا می توان روی آن راه رفت، باید گفت: بله، فیزیک دستگاه این اجازه را می دهد، اما منطق ایمنی و بهره وری شهری به شدت با آن مخالف است. پله برقی یک نوار نقاله عمودی است و هرگونه حرکت اضافی روی آن می تواند هماهنگی قطعات متحرک را برهم بزند.
مطالعه بیشتر: نکات ایمنی مهم درباره پله برقی
چرا راه رفتن روی پله برقی کار خطرناکی است؟
خطرات ناشی از حرکت روی پله های متحرک بسیار فراتر از یک زمین خوردگی ساده است. این دستگاه ها دارای هزاران قطعه متحرک هستند که برای کارکرد همزمان تنظیم شده اند.
وقتی ما روی این پله ها شروع به دویدن یا راه رفتن سریع می کنیم، نیروهای جانبی و ضربه ای به سیستم وارد می کنیم که در طراحی های استاندارد پیش بینی نشده است.
در ادامه به بررسی دلایلی می پردازیم که ثابت می کنند چرا نباید روی پله برقی راه رفت و این عمل چگونه می تواند سلامت شما و دیگران را به خطر بیندازد.
برهم خوردن تعادل و خطر سقوط زنجیره ای
یکی از اصلی ترین دلایل منع راه رفتن، خطر از دست دادن تعادل است. پله های برقی گاهی دچار لرزش های ریز یا تغییر سرعت های ناگهانی می شوند که ناشی از نوسانات برق یا تغییر بار روی موتور است.
اگر در این لحظه شما در حال گام برداشتن باشید، مرکز ثقل بدن شما در وضعیت پایداری قرار ندارد و کوچک ترین تکان می تواند منجر به سقوط شود.
خطر اصلی زمانی رخ می دهد که سقوط یک فرد در حال راه رفتن، مانند مهره های دومینو باعث برخورد او با سایر مسافران ایستاده شده و یک حادثه جمعی با جراحات شدید ایجاد کند.
استهلاک نابرابر و خرابی مکانیکی دستگاه
وقتی مسافران طبق یک سنت اشتباه فقط در سمت راست می ایستند و سمت چپ را برای راه رفتن خالی می گذارند، وزن به صورت نابرابر به زنجیرها و غلتک های دستگاه وارد می شود.
این فشار مداوم به یک سمت، باعث سایش زودهنگام قطعات در آن بخش شده و توازن کششی پله ها را از بین می برد. استهلاک نابرابر یکی از پاسخ های کلیدی به این سوال است که چرا نباید روی پله برقی راه رفت؛ زیرا این کار باعث می شود پله ها به تدریج کج شده و فاصله ایمنی بین پله و دیواره کناری افزایش یابد که خود زمینه ساز حوادث گیر کردن لباس و کفش است.
تفاوت در ارتفاع پله ها و خطای دید
پله های برقی با ارتفاعی حدود ۲۰ تا ۲۳ سانتی متر طراحی می شوند که از استاندارد پله های ثابت ساختمان (۱۷ سانتی متر) بیشتر است. مغز انسان به طور ناخودآگاه انتظار ارتفاع کمتری دارد و هنگام راه رفتن سریع روی پله برقی، این تفاوت ناچیز باعث می شود نوک کفش به لبه پله بالایی گیر کند.
این موضوع به ویژه در بخش های ابتدا و انتهای پله برقی که پله ها در حال باز شدن یا جمع شدن هستند، بسیار خطرناک است و می تواند منجر به زمین خوردن با صورت روی لبه های تیز و فلزی پله ها شود.
خطر گیر کردن اشیاء و لباس های گشاد
حرکت کردن روی پله برقی باعث می شود لبه های لباس، بند کفش یا کیف مسافر به طور مداوم در نزدیکی شکاف های کناری و صفحات شانه جابه جا شود. کسی که در حال راه رفتن است، تمرکز کمتری بر حفظ فاصله ایمنی از کناره ها دارد. یک لحظه تماس لبه کفش با دیواره جانبی در حال حرکت، می تواند باعث مکش کفش به داخل دستگاه شود.
فرد ایستاده تسلط کامل بر محیط اطراف خود دارد، اما فرد در حال حرکت به دلیل تمرکز بر گام برداشتن، از خطرات فیزیکی اطراف خود غافل می ماند.
کاهش کارایی و ایجاد ترافیک در ورودی ها
شاید عجیب به نظر برسد، اما راه رفتن افراد باعث ایجاد ترافیک سنگین در ورودی پله برقی می شود. وقتی نیمی از ظرفیت پله برقی برای راه رفتن عده کمی خالی می ماند، صف طولانی در پایین پله برقی شکل می گیرد.
اگر همه مسافران در دو ردیف بایستند، جریان جمعیت روان تر شده و زمان انتظار برای سوار شدن به شدت کاهش می یابد. در واقع، راه رفتن چند نفر معدود، باعث اتلاف وقت کل جمعیت حاضر در ایستگاه یا مرکز خرید می شود.
خطر برخورد با کودکان و سالمندان
افرادی که روی پله برقی راه می روند معمولاً عجله دارند و ممکن است در حین عبور از کنار سایرین، به آن ها تنه بزنند. کودکان و سالمندان که توان کمتری در حفظ تعادل دارند، در اثر این برخوردها به سادگی واژگون می شوند.
فضای تنگ پله برقی اجازه مانور زیادی به افراد نمی دهد و یک برخورد کوچک در این محیط محدود، می تواند منجر به سقوط فرد از ارتفاع یا گیر کردن دست و پای او در بین پله های متحرک شود.
لرزش های ناشی از ضربه گام ها
هر گامی که یک فرد بالغ هنگام راه رفتن روی پله برقی برمی دارد، ضربه ای معادل چند برابر وزن خود به سازه پله وارد می کند. این ضربات پیاپی باعث ایجاد لرزش در کل بدنه دستگاه شده و می تواند سنسورهای حساس لرزش را فعال کند. فعال شدن این سنسورها منجر به توقف ناگهانی و شدید پله برقی می شود.
توقف ناگهانی در حالی که عده ای در حال راه رفتن هستند، قطعی ترین راه برای پرتاب شدن افراد به سمت جلو و ایجاد جراحات سنگین سر و صورت است.
آلودگی و انتقال میکروب ها از طریق هندریل
کسی که روی پله برقی راه می رود، کمتر از نرده های محافظ (هندریل) استفاده می کند یا به صورت ناپیوسته دست خود را روی آن می کشد. این کار باعث می شود در صورت لغزش، تکیه گاهی نداشته باشد.
از سوی دیگر، حرکت سریع باعث می شود دست افراد با سطوح مختلفی تماس پیدا کند که در محیط های عمومی منبع آلودگی هستند. ایستادن و گرفتن ثابت دستگیره نه تنها امنیت فیزیکی ایجاد می کند، بلکه کنترل فرد بر حرکات بدنش را در یک محیط آلوده شهری بیشتر می کند.
محدودیت زمان واکنش در شرایط اضطراری
در صورتی که پله برقی دچار نقص فنی ناگهانی شود یا فردی در انتهای مسیر دچار حادثه گردد، افرادی که در حال راه رفتن هستند، زمان بسیار کمتری برای واکنش نشان دادن دارند.
سرعت حرکت فرد به علاوه سرعت خود پله برقی، تکانه بالایی ایجاد می کند که متوقف کردن آن در لحظه حادثه بسیار دشوار است.
ایستادن روی پله به شما این فرصت را می دهد که هوشیاری محیطی خود را حفظ کرده و در صورت شنیدن صدای غیرعادی یا مشاهده خطر، بلافاصله عکس العمل نشان دهید.
سخن پایانی در مورد راه رفتن و پله برقی
تغییر عادت های قدیمی همیشه دشوار است، اما وقتی پای سلامت عمومی و کارایی سیستم های شهری در میان باشد، این تغییر به یک ضرورت تبدیل می شود.
راه رفتن روی پله برقی نه تنها یک مزیت زمانی واقعی به همراه ندارد، بلکه با وارد کردن فشار غیرمتعارف به ساختار مکانیکی دستگاه، عمر مفید آن را کاهش داده و ایمنی سایر شهروندان را به مخاطره می اندازد.
بهترین شیوه استفاده از این تکنولوژی، ایستادن در مرکز پله، گرفتن هندریل و صبوری برای رسیدن به مقصد است. با رعایت این نکات ساده، ما به ماندگاری بیشتر سرمایه های شهری و کاهش حوادث تلخ کمک می کنیم.
پله برقی برای راحتی ما طراحی شده است، بیایید با استفاده درست، این راحتی را به تلخی تبدیل نکنیم.
سوالات متداول در مورد راه رفتن روی پله برقی
- چرا راه رفتن روی پله برقی باعث خرابی آن می شود؟
به دلیل توزیع نابرابر وزن در یک سمت و وارد کردن ضربات ناشی از گام برداشتن، که باعث سایش زنجیرها و خروج پله ها از تنظیمات دقیق می شود. - آیا ایستادن در دو طرف پله برقی واقعاً سرعت جابه جایی را بیشتر می کند؟
بله، مطالعات ترافیکی نشان می دهد که با پر شدن هر دو سمت پله توسط افراد ایستاده، ظرفیت جابه جایی کل سیستم تا حدود ۳۰ درصد افزایش می یابد. - اگر خیلی عجله داشتیم، بهترین راه برای جابه جایی سریع چیست؟
در صورت عجله، بهتر است از پله های ثابت معمولی کنار پله برقی استفاده کنید که برای راه رفتن طراحی شده اند و خطری برای سیستم های مکانیکی ندارند.
